Ứa nước mắt về sự khổ luyện của trẻ em điếc

“Lần đầu tiên biết con bị điếc, gia đình tôi chết lặng. Nhiều lần tôi đã bật khóc vì bất lực. Làm sao để con ra đường và có thể trả lời được với tất cả mọi người? Làm sao một đứa bé điếc như con có thể học được những thứ tưởng chừng như đơn giản nhất”?

Đó là tâm sự của chị Nguyễn Thị Mai (Hà Nội) tại “Ngày hội trẻ điếc” diễn ra ngày 13/12 tại Hà Nội. Theo một số chuyên gia, nếu không dạy ngôn ngữ kí hiệu cho trẻ điếc trước 6 tuổi sẽ cản trở khả năng phát triển của các em, gây khó khăn trong việc tiếp cận các cơ hội học tập và hòa nhập sau này.

Bất an, cáu gắt

Được triển khai từ năm 2011 đến nay, dự án “Giáo dục trẻ điếc trước tuổi đến trường- IDEO” đã thành lập các nhóm Hỗ trợ gia đình gồm hướng dẫn viên người điếc, phiên dịch viên ngôn ngữ ký hiệu (NNKH) và giáo viên đến dạy NNKH tại nhà trẻ với sự tham gia của gia đình.

Một số trẻ điếc dưới 6 tuổi tại: Hà Nội, Thái Nguyên, Quảng Bình và TP Hồ Chí Minh đã được lựa chọn để học ngôn ngữ ký hiệu (NNKH) tại nhà, chuẩn bị sẵn sàng để bước vào môi trường học tập. Sau 4 năm, 225 trẻ điếc dưới 6 tuổi ở 4 địa phương trên đã sẵn sàng đến trường bằng NNKH.

Khôi Nguyên cùng mẹ Phương Hà và em gái kể chuyện bằng ngôn ngữ ký hiệu tại một sự kiện của cộng đồng Điếc tổ chức tại Hà Nội (Ảnh: IDEO)

Tiếp xúc với chúng tôi, nhiều gia đình không giấu nổi giọt nước mắt vui mừng bởi lần đầu tiên trong đời, nhờ những kí hiệu đặc biệt mà bố, mẹ và người thân đã phần nào hiểu được con. Các con cũng đã biết gọi bố mẹ, hiểu bố mẹ hoặc đơn giản đã có thể kể lại một câu chuyện học tập ở lớp bằng ngôn ngữ của riêng mình.

Chia sẻ về con trai Khôi Nguyên (6 tuổi, bị điếc bẩm sinh) đã hòa nhập vào thế giới bình thường như thế nào, chị Phương Hà (Hà Nội) không giấu nổi xúc động.

Chị kể, năm 2009 con trai mình ra đời trong sự mong chờ và hạnh phúc của gia đình. Tuy nhiên, vợ chồng chị như bị sét đánh ngang tai khi phát hiện ra con bị điếc.

“Vợ chồng tôi lao vào chạy chữa nhưng không ăn thua. Trong thời gian đó, tôi đưa con đi học một trường hòa nhập nhưng được 2 tháng thì bé Nguyên tỏ ra bất an, cáu gắt.

Đỉnh điểm một hôm, tôi đặt con lên xe để đưa cháu từ lớp về nhà thì người con nhũn ra, mắt khép hờ. Cháu được bác sĩ cho biết do stress tâm lý nên cháu bị suy nhược”, chị Hà cho biết.

Một thời gian sau đó, Nguyên được bố mẹ cho đi học tại Trường Xã Đàn. Do không diễn tả được nhu cầu bản thân và không ai hiểu con nên thời gian này Nguyên rất cục tính, hay la hét và đánh mọi người.

Năm 2013, dự án IDEO về trường Xã Đàn, Nguyên may mắn được lựa chọn để tham gia dự án học NNKH tại nhà với giáo viên người điếc. Dần dần, cháu bắt đầu thích và tiến bộ rất nhanh.

Cũng có con gái bị điếc bẩm sinh, chị Nguyễn Thị Mai (Hà Nội) luôn luôn lau nước mắt khi kể về hành trình trong hai năm trời mẹ con chị tiếp cận với IDEO. Từ một đứa trẻ  nhút nhát, hay sợ hãi và cáu gắt vì người khác không hiểu mình, nay Phan Thị Minh Thư- con gái chị Mai đã thành một diễn viên kịch nhí trên sân khấu.

Chị tâm sự: “Lần đầu tiên biết con bị điếc, gia đình tôi chết lặng. Nhiều lần tôi đã bật khóc vì bất lực. Làm sao để con ra đường và có thể trả lời được với tất cả mọi người? Làm sao một đứa bé điếc như con có thể học được những thứ tưởng chừng như đơn giản nhất”?

Thư được mẹ đưa đến học tập tại Trường Xã Đàn- trường dành cho trẻ khiếm thính. Thật may mắn vì từ khi có sự trợ giúp của chương trình IDEO, con gái chị đã rất tiến bộ.

Mẹ con cùng “khổ luyện”

Kể về những ngày tháng “khổ luyện” để các con có được sự tự tin như ngày hôm nay, nhiều bà mẹ tâm sự đầy xúc động: “Giờ thì sự lo lắng hay nỗi buồn đã qua rồi. Chúng tôi đã giúp con đi đúng hướng”.

Chị Mai chia sẻ, để con gái chị được đứng trên sân khấu như ngày hôm nay, gia đình chỉ phải khổ luyện rất nhiều. Hàng tuần, cháu được thầy cô tới nhà dạy NNKH và được bố mẹ đưa tới trung tâm NNKH để học chung với các trẻ điếc khác. Bản thân chị cũng tham gia các lớp học NNKH dành cho bố mẹ để nói chuyện với con.

Chị Mai đang trò chuyện cùng con bằng NNKH (ảnh: IDEO).

Theo đánh giá của gia đình, khi học theo phương pháp này, Minh Thư nhận thức rất nhanh, khả năng học tập của con không hề thua kém những trẻ em bình thường khác. Sau một thời gian ngắn học tập, con đã kể cho mẹ nghe chuyện bạn Nhi ở lớp bị ốm, chuyện cô giáo hôm nay dạy con học môn Toán ra sao...

Chị rất bất ngờ bởi nhờ NNKH mà lần đầu tiên chị hiểu con và con cũng hiểu được bố mẹ. “Tôi nghĩ đấy là do may mắn khi chúng tôi đã sớm cho con theo học NNKH. Nếu không càng về lâu dài, sự phát triển của con lại càng chậm.

Còn với chị Phương Hà, so với bé Nguyên cùn cáu ngày xưa, bây giờ chị đã yên tâm về phương pháp học của bé.

Được biết, thời gian đầu con chị không chịu học. Cô giáo người điếc vẫn kiên trì. Bản thân chị Hà cũng cắp vở học ngôn ngữ kí hiệu cùng hai cô trò. Học được từ mới nào, hai mẹ con cùng ôn luyện.

Dần dần cháu bắt đầu thay đổi. Đôi tay cháu bắt đầu biết làm những kí hiệu đơn giản như: Muốn đi vệ sinh, đi ăn hoặc đi xem ti vi... Sau đó, tôi bắt đầu trò chuyện với cháu bằng những kí hiệu phức tạp hơn.

“Khi nhận ra NNKH chính là ngôn ngữ của mình, cháu bắt đầu tự học. Cháu bắt đầu biết màu sắc, biết đếm số, biết các hiện tượng tự nhiên , biết đau buồn hoặc tức giận...Bây giờ con tôi đã là một đứa trẻ bình thường, chỉ có điều con khác ngôn ngữ”, chị Hà cho biết.

Theo chị Hà, chị Mai và một số bà mẹ khác có con bị điếc, điều khó khăn nhất khi cho trẻ hòa nhập là nhiều gia đình chưa chuẩn bị tâm lý nên khi phát hiện con bị điếc. Bản thân họ cũng không biết cách giao tiếp với con trong những ngày đầu.

Tuy nhiên, nếu kiên trì và cho con tiếp cận với ngôn ngữ kí hiệu ngay từ sớm, sự phát triển của con sẽ tiến bộ vượt bậc.

Bà Lê Thị Kim Cúc- Quản lý Dự án IDEO cho biết, nếu bỏ lỡ việc dạy ngôn ngữ kí hiệu cho trẻ điếc trong 6 năm đầu đời sẽ cản trở khả năng phát triển của trẻ và gây cho trẻ những khó khăn trong việc học tập và hòa nhập sau này.

Vì thế, mục tiêu mà dự án muốn hướng đến là xây dựng mô hình nhóm hỗ trợ gia đình thân thiện với trẻ, tạo cho trẻ điếc bẩm sinh có cơ hội phát triển thông qua môi trường ngôn ngữ kí hiệu của riêng mình.

Bà Vũ Lan Anh, chuyên gia Giáo dục của Ngân hàng thế giới tại Việt Nam (đơn vị đồng thực hiện dự án) cũng khẳng định, với trẻ điếc ở lứa tuổi mầm non, gia đình là môi trường trẻ tiếp xúc nhiều nhất và học những kiến thức đầu tiên.

Vì thế, gia đình cần đồng hành hỗ trợ con trong giai đoạn này để trẻ có sự chuẩn bị tốt nhất trước khi vào lớp 1.

Kỷ luật hiệu trưởng mắc hàng loạt sai phạm

Từng bị Sở GD-ĐT Đắk Lắk và Ủy Ban kiểm tra Huyện ủy Buôn Đôn tiến hành kỷ luật vì nhiều sai phạm vào năm 2013, đến nay, ông Nguyễn Văn Niệm - Hiệu trưởng Trường THPT Trần Đại Nghĩa (huyện Buôn Đôn) lại tiếp tục mắc hàng loạt các sai phạm khác.

Hiệu trưởng bị tố cáo với nhiều nội dung sai phạm

Ngày 28/10, ông Trương Thức – Chánh Văn phòng, Sở GD-ĐT Đắk Lắk cho biết: “Vừa qua, Sở GD-ĐT đã ra Quyết định về việc xử lý kỷ luật công chức đối với ông Nguyễn Văn Niệm – Hiệu trưởng trường THPT Trần Đại Nghĩa (huyện Buôn Đôn, Đắk Lắk) với hình thức kỷ luật Cảnh cáo vì đã có một số vi phạm trong công tác quản lý tài chính, nhân sự, cơ sở vật chất”.

Trường THPT Trần Đại Nghĩa (huyện Buôn Đôn, Đắk Lắk) nơi ông Nguyễn Văn Niệm công tác.

Trước đó, theo đơn tố cáo của ông Lê Thái Hưng - giáo viên Thể dục - Quốc phòng, Trường THPT Trần Đại Nghĩa, ông Nguyễn Văn Niệm là Hiệu trưởng nhà trường đã có nhiều sai phạm như: Khi ông Hưng xin ông Niệm cho nghỉ dạy một thời gian (bắt đầu từ 20/1/2015) để về quê Bình Định chăm vợ sinh con thì ông Niệm không cho phép, nhưng khi ông Hưng đưa phong bì 4 triệu đồng thì nhận được sự đồng ý cho nghỉ. Sau đó, ông Hưng tiếp tục xin ông Niệm cho xin nghỉ dài hạn đến hè, với điều kiện mỗi tháng sẽ gửi từ 2 - 3 triệu đồng vào tài khoản cho ông Niệm và được ông Niệm cho số tài khoản để chuyển tiền với tổng số tiền là 5 triệu đồng (người tố cáo có kèm theo 3 file ghi âm và 2 giấy chuyển tiền của ngân hàng).

Ông Nguyễn Văn Niệm còn bị tố cáo tự ý bán 2 chiếc bồn inox của nhà trường cho bảo vệ với giá 3 triệu đồng và bỏ túi riêng mà không nộp ngân sách.

Ông Hưng cũng tố cáo việc năm học 2013 -2014 có nhiều học sinh không có tên trong danh sách trúng tuyển vào lớp 10 nhưng vẫn có tên đi học. Và việc học sinh trong diện phải thi lại nhưng không đi thi mà vẫn cho lên lớp. Cuối cùng, ông Hưng tố cáo việc ông cùng 5 giáo viên khác được nâng lương trước thời hạn, nhưng các giáo viên khác được nhận tiền truy lĩnh, riêng ông Hưng thì không được lĩnh.

Nhận được đơn tố cáo, Sở GD-ĐT Đắk Lắk đã thành lập Đoàn kiểm tra, xác minh các nội dung tố cáo. Kết luận về 4 nội dung tố cáo của Sở GD-ĐT nêu rõ: Thứ nhất, ông Lê Thái Hưng nghỉ dạy dài ngày là không đúng với quy định và việc ông Nguyễn Văn Niệm cho ông Hưng được nghỉ dạy dài ngày cũng không đúng với quy định; Việc ông Hưng tố cáo ông niệm nhận tiền hối lộ để cho ông Hưng nghỉ dạy, qua xác minh nhận thấy việc ông Hưng đến nhà riêng của ông Niệm xin nghỉ dạy và có đưa phong bì 4 triệu đồng do người tố cáo không có chứng cứ nên Đoàn không có cơ sở kết luận.
Riêng với việc, ông Hưng cung cấp các file ghi âm cuộc gọi và chứng từ ngân hàng lần 1 là 2 triệu đồng, lần 2 là 3 triệu đồng gửi cho ông Niệm. Đoàn xác nhận đây là nội dung hội thoại giữa ông Hưng và ông Niệm, có liên quan đến việc chuyển tiền và nhận tiền nhưng chưa đủ cơ sở để xác nhận việc đưa và nhận hối lộ.

Thứ hai, việc ông Nguyễn Văn Niệm tự ý bán 2 bồn inox (1 bồn 3.000L và 1 bồn 500L) cho bảo vệ nhà trường với giá 3 triệu đồng, sau đó đưa 1 triệu cho bảo vệ mua cây cho nhà trường còn 2 triệu không nộp vào quỹ của nhà trường là đúng sự thật như đơn tố cáo.

Thứ ba, việc tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2013 - 2014 qua xác minh lần đầu cho thấy có 3 em không nằm trong danh sách trúng tuyển nhưng vẫn có tên đi học, sau khi trường tìm lại chứng từ đã cho thấy 3 học sinh này có giấy chứng nhận vào lớp 10 của trường. Việc có 3 học sinh không thi lại nhưng vẫn được lên lớp, Đoàn đã xác minh và chỉ có duy nhất 1 em học sinh có kết quả hỏng nhưng vẫn được lên lớp.

Thứ tư, việc ông Hưng cùng 5 giáo viên của trường được nâng lương trước thời hạn, tuy nhiên chỉ mỗi ông Hưng không được nhận tiền, số tiền ông Hưng được truy lĩnh là 5.366.000 đồng nhưng kế toán nhà trường giữ lại sau khi báo cáo với Hiệu trưởng. Đoàn kiểm tra xác nhận việc giữ tiền truy lĩnh của ông Hưng là sai, trách nhiệm chính thuộc về Kế toán nhà trường.

Hiệu trưởng tự nhận mức độ kỷ luật là Khiển trách

Trao đổi với PV Dân trí, ông Nguyễn Văn Niệm cho biết: Về 4 nội dung đã tố cáo, chỉ có 1 nội dung ông Niệm nhận mình sai, còn 3 nội dung khác ông Niệm cho rằng chưa thật sự đúng. Ông Niệm cho rằng nội dung tố cáo như việc học sinh không nằm trong danh sách trúng tuyển vào lớp 10 nhưng vẫn vào học là không đúng và việc học sinh bị thi lại nhưng vẫn lên lớp lỗi là do giáo viên chủ nhiệm xác định môn thi sai nên xảy ra sai sót nên lỗi này thuộc về giáo viên và nhà trường.

Ông Nguyễn Văn Niệm – Hiệu trưởng trường THPT Trần Đại Nghĩa tự nhận mức độ kỷ luật là Khiển trách trước những sai phạm.

Việc ông Hưng không được nhận tiền truy lĩnh, ông Niệm cho rằng trước đây ông Hưng có vay tiền của trường là 7.840.000 đồng để mua bảng tên cho học sinh nhưng không làm chứng từ không thanh toán, sau đó ông Hưng về mà không lên, nên kế toán giữ lại chờ sau này lên sẽ trả.

Về vấn đề ông Hưng tố ông Niệm nhận tiền, ông Niệm cho rằng nội dung này hoàn toàn sai. “Việc anh Hưng tố cáo tôi nhận tiền hối lộ là không có, do trước đây trong trường anh Hưng có vay riêng của tôi 5 triệu đồng, nên khi điện thoại tôi có cho số tài khoản là để gửi trả lại, đây là chuyện cá nhân thôi. Tôi cũng không cho anh Hưng nghỉ việc, anh Hưng tự ý nghỉ việc mà bỏ về quê mà thôi”, ông Niệm khẳng định.

Ông Niệm cũng cho biết, ông Hưng đã tự ý nghỉ việc ở trường từ tháng 2/2015 cho đến nay vẫn chưa thấy quay lại trường. Nhà trường đã 3 lần gửi giấy mời ông Hưng lên làm việc nhưng không thấy và trường có giữ lương lại của ông Hưng từ tháng 3.

Nội dung tố cáo về việc ông Niệm tự ý bán bồn nước của nhà trường và giữ tiền, ông Niệm nhận đây là cái sai của ông. “Bồn nước của trường đã bị hư nên ông bảo vệ có nói để lại cho ông ấy giá 3 triệu đồng và tôi có đồng ý. Sau đó, ông bảo vệ lấy lại 1 triệu đồng để mua cây cảnh cho nhà trường và đưa cho tôi 2 triệu, sau này tôi cũng… quên mất! Đáng ra theo nguyên tắc phải thành lập hội đồng, nhưng tôi giải quyết tắt như vậy là sai nguyên tắc nên tôi nhận lỗi này, tôi cũng đã hoàn trả lại số tiền này vào quỹ của nhà trường”, ông Niệm lý giải.

Ông Niệm cũng cho biết hiện Ủy ban Kiểm tra huyện ủy Buôn Đôn đang tiến hành xác minh đơn thư tố cáo về ông; Đồng thời, ông đã làm bản tự kiểm điểm gửi lên Sở GD-ĐT và tự nhận mức độ kỷ luật là Khiển trách.

Được biết, trước đó vào tháng 10/2013 ông Nguyễn Văn Niệm là Bí thư chi bộ, nguyên Hiệu trưởng trường THPT Buôn Đôn đã bị Ủy ban Kiểm tra Huyện ủy Buôn Đôn ra quyết định kỷ luật bằng hình thức Cảnh cáo về mặt Đảng vì những sai phạm: Thiếu trách nhiệm trong tiếp nhận đơn thư tố cáo của công dân; Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để thực hiện hành vi trái pháp luật (ký học bạ khống cho một trường hợp, chỉ đạo nhân viên giao con dấu của trường THPT Buôn Đôn cho người không có trách nhiệm sử dụng trái phép); Thiếu trách nhiệm trong quản lý, sử dụng khuôn dấu của trường dẫn đến nhiều học bạ bị tẩy sửa trái phép; Bao che, không sử lý kỷ luật đối với học sinh của trường phạm pháp hình sự trong trường học.

Sau đó, Sở GD-ĐT cũng đã ra Quyết định về việc xử lý kỷ luật công chức và thi hành kỷ luật Khiển trách đối với ông Nguyễn Văn Niệm.

Cô giáo đánh bầm tím mông hàng chục học sinh

Sáng 29/10, ông Trương Văn Đới, Trưởng Phòng GD-ĐT Thị xã Hương Trà (tỉnh Thừa Thiên - Huế) cho biết đang chỉ đạo xác minh làm rõ vụ cô giáo Trường Tiểu học Thuận Hòa, xã Hương Phong đánh hàng chục học sinh làm mông bầm tím.

Trước đó, vào sáng 28/10, nhiều phụ huynh lớp 2/1 Trường Tiểu học Thuận Hòa bức xúc kéo tới trường đòi làm rõ việc con họ bị cô giáo chủ nhiệm đánh vào mông bầm dập trong giờ học, ban giám hiệu trường đã làm việc với cô  Phạm Thị Thanh Thảo, giáo viên chủ nhiệm lớp. Qua đó, cô Thảo đã thừa nhận hành vi đánh các em học sinh lớp cô chủ nhiệm trong giờ học ngày 27/10.

Thông tin ban đầu được biết, có 12 em học sinh cả nam và nữ của lớp 2/1 (tổng số học sinh lớp là 24 em) bị cô giáo đánh. Rất nhiều dấu vết bầm tím sau phần mông của các em sau 1 ngày vẫn còn rõ. Nhiều em buổi tối đã không ngủ được, khóc la rất tội nghiệp.

Em Đặng Thị Bảo Trâm, học sinh lớp 2/1 cho biết trong giờ tập viết sáng 27/10, khi em viết không kịp đã bị cô Thảo gọi lên bục, nằm trên một cái bàn và đánh. “Cô Thảo cho hai bạn học sinh lớp 5 giữ đầu và chân cháu, bắt cháu nằm úp lại rồi dùng thước đánh 10 roi” - Trâm kể.

Có nhiều học sinh khác bị cô giáo chủ nhiệm Thảo đánh bằng thước đến 20 roi, còn lại là 10 roi. Nguyên nhân cô đánh học sinh là do các em viết chậm, viết sai chính tả hay… cười khi cô đang đánh các bạn khác.

Sau vụ việc xảy ra, phụ huynh các học sinh bị đánh đã làm đơn gửi trường không cho con đi học chờ đến lúc nhà trường giải quyết xong. Thầy Ngô Cước, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Thuận Hòa cho biết đã làm việc ban đầu với cô Thảo và cô này đã thừa nhận hành vi đánh học sinh của mình. Để giảm bức xúc của phụ huynh, trước mắt nhà trường sẽ bố trí cô giáo khác làm chủ nhiệm thay tạm cô Thảo.

Nhiều phụ huynh lớp 2/1 dẫn con mình lên trường phản ánh việc con bị cô giáo chủ nhiệm đánh bầm tím mông trong giờ học

Cũng theo phản ánh của nhiều phụ huynh, cô Thảo đã từng đánh học sinh thời gian trước đây. Trong chiều nay (29/10), Phòng GD-ĐT Thị xã Hương Trà sẽ họp hội đồng kỷ luật với Trường Tiểu học Thuận Hòa để xử lý cô Thảo.

“Quan điểm của tôi sau khi nhận được thông tin cô giáo đánh học sinh là sẽ xử lý nghiêm và sớm đối với giáo viên này. Phòng đang tiếp tục xác minh, làm rõ vụ việc và có kết luận sớm hình thức kỷ luật với cô Thảo” - ông Trương Văn Đới, Trưởng Phòng GD-ĐT Thị xã Hương Trà cho hay.

Dạy học nơi "thâm sơn cùng cốc"

Từ trung tâm xã vào tới trường, giáo viên phải đi 3 chặng: xe máy, ngồi thuyền và lội bộ hơn 1 tiếng đồng hồ. Sự nghèo nàn và heo hút ở đây có thể ví như “thâm sơn cùng cốc” của xã Lượng Minh, huyện Tương Dương – Nghệ An.

Cô giáo Nguyễn Thị Phương Thanh soạn giáo áo dưới ánh đèn pin.

 

Chạy xe 100km đường rừng mỗi ngày để dạy học

Cô giáo Nguyễn Thị Phương Thanh (SN 1989) là giáo viên dạy mỹ thuật của Trường Tiểu học Lượng Minh, huyện Tương Dương - Nghệ An công tác tại đây được 5 năm. Trước đây, trường có 2 giáo viên mỹ thuật, vừa rồi một giáo viên chuyển công tác, thành ra cô Thanh phải phụ trách môn mỹ thuật của 38 lớp tại 9 điểm trường. Bởi vậy, môn học này phải học theo hình thức cuốn chiếu, dạy xong ở điểm trường này sẽ sang điểm trường khác.

Thời điểm chúng tôi tới thăm cô Phương Thanh đang dạy tại điểm trường bản Minh Tiến. Điểm trường này tập trung học sinh người dân tộc Thái và Khơ Mú ở 4 bản: Minh Tiến, bản Đửa, Minh Thành và Chăm Puông – những bản thuộc diện khó khăn nhất xã Lượng Minh.

Hai vợ chồng cô Thanh ở ngoài Cửa Rào, vào điểm trường này mất 50km. Thời tiết thuận lợi thì sáng đi, tối về, vị chi là 100km đường rừng mỗi ngày. Có nhiều hôm về đến nhà trời đã tối mịt. Nhìn cô giáo bé nhỏ, gầy gò ấy khó mà hình dung nổi một mình một ngựa vượt đèo, vượt rừng khi nhá nhem tối.

Lớp học tại điểm trường bản Minh Thành (xã Lượng Minh, Tương Dương, Nghệ An) vẫn là phòng học tạm bợ bằng tranh, nứa

“Có lần trên đường về nhà bị lạc tay lái cả xe cả người lăn xuống vực cạn, xe đè lên người đau tê tái. Rút được chân ra thì không làm sao mà kéo xe lên được trong khi điện thoại thì không có sóng. Lúc đó vừa sợ, vừa tủi chỉ biết khóc thôi, nghĩ chắc phải ở suốt đêm giữa rừng rồi. May có thầy … trên đường ra xã phát hiện kéo cả xe lẫn người lên”, cô Thanh vẫn còn nhớ như in lần gặp nạn ấy.

Vụ tai nạn ấy khiến cô Thanh đã từng nghĩ đến phương án bỏ dạy nhưng chân hết sưng lại chạy xe ngót nghét 100km cả đi lẫn về để theo đuổi ước mơ dạy vẽ cho học trò vùng cao. “Ở ngôn ngữ phổ thông các cháu còn hạn chế nên dạy các môn học có nhiều thuật ngữ chuyên ngành như mỹ thuật rất khó. Có những thuật ngữ học sinh không hiểu, mình lại phải giải thích, phải tìm cách diễn đạt phù hợp rồi thiếu màu, giấy vẽ… Nhiều khi phải dạy chay hoặc tự bỏ tiền túi ra trang bị cho học sinh”, cô Thanh tâm sự.

Trường tiểu học Lượng Minh điểm trường bàn Minh Tiến.

 

Dạy học nơi "thâm sơn cùng cốc"

Vào bản Minh Tiến có 2 con đường, nếu đi đường bộ sẽ nhanh hơn tuy nhiên do mới có mưa lớn nên đường bị sạt lở, nhiều đoạn bị đất vùi lấp. Một bên vực, một bên núi lở, chỉ có các anh trai bản chạy xe cứng tay mới dám đi còn các thầy cô giáo thì chịu, phải ở lại trường. Có những đợt phải ở lại cả tuần. Ăn uống kham khổ thì không phải nói nữa, sợ nhất là không có điện, không có nước sạch để dùng.

Trời mưa, nước suối cuồn cuộn chảy, tuabin phải đưa lên khỏi suối phòng bị nước cuốn đi trong khi đó xăng dự trữ cho máy phát điện cũng hết. Các thầy cô giáo ở đây phải dùng đèn pin để soạn bài. Đèn hết pin thì dùng đèn dầu.

Nhà công vụ chỉ kê mỗi phòng 2 cái giường cá nhân, nan giường cũng gãy gần hết, một cái tủ gỗ hư hỏng, mục nát. Trong ánh đèn pin, các thầy giáo, cô giáo kê cái rương cá nhân của mình làm bàn, ngồi xếp bằng trên giường để soạn giáo án. Những mái đầu nghiêng trên trang vở, một tay cầm bút, một tay cầm đèn để viết.

Dãy phòng học tạm bợ nền đất, không có cửa sổ.

 

Cụt Thị Xáo (SN 1994) là giáo viên mới nhất ở điểm trường bản Xốp Cháo (Trường tiểu học Lượng Minh, Tương Dương, Nghệ An) và cũng là giáo viên nữ duy nhất ở điểm trường này. “Em lấy chồng về bản Xốp Cháo nên được Ban giám hiệu nhà trường tạo điều kiện cho công tác ở gần nhà chồng luôn”, Xáo tâm sự. Nói nhà chồng gần điểm trường này chứ thực ra đây được xem là nơi thâm sơn cùng cốc của xã Lượng Minh. Từ trung tâm xã vào tới đây phải đi 3 chặng: xe máy, ngồi thuyền và lội bộ hơn 1 tiếng đồng hồ.

Là phụ nữ, lại là giáo viên mới nên Xáo cũng được “ưu tiên” dạy 1 lớp, trong khi 2 giáo viên còn lại phải dạy lớp ghép. Xáo hiện đang dạy lớp 2 với hơn chục học sinh. Ít học sinh không có nghĩa là bớt vất vả hơn khi đây là lần đầu tiên Xáo đứng lớp.

Giường ngủ của giáo viên cũng tạm bợ, chắp vá.

 

Học trò của Xáo (cũng như ở điểm trường này) phần lớn là người Khơ-mú và một ít em người dân tộc Thái. “Các em nói tiếng Kinh chưa sõi nên cũng ảnh hưởng nhiều đến việc tiếp thu kiến thức.
Được cái các em rất ngoan và biết nghe lời”, Xáo nói. Bởi vậy chương trình bài học nhiều khi bị vượt ra khỏi quy định về số tiết bởi lẽ có những phần giáo viên phải phải kiên trì dạy đi dạy lại đến lúc nào học sinh có thể tiếp thu được mới thôi.

“Ở đây không chạy theo chương trình được đâu chị ạ. Trên khung chương trình của Bộ, mình phải linh động điều chỉnh thời lượng để vừa đảm bảo về thời gian, vừa đảm bảo học sinh tiếp thu được nội dung bài học”, Xáo chia sẻ về công việc của mình.

Tiếng là nhà gần trường nhưng do chồng (là công an viên của xã) phải ở ngoài xã, vài ba tuần mới về một lần nên Xáo phải gửi con cho nhà ngoại rồi cuối tuần ra thăm con. Có những đêm nhớ con quá chỉ biết nằm khóc. Nhớ chịu không nổi, Xáo quyết định đón con vượt lòng hồ thủy điện Bản Vẽ vào bản ở với mình. Có con gái ở bên cạnh, Xáo đỡ thấp thỏm vì nhớ con, có nhiều thời gian hơn dành cho các học trò.

Cô giáo Cụt Thị Xáo: "Khó khăn mấy bọn em cũng vượt qua được, chỉ mong các em học sinh được tiếp tục đến trường".

 

Ứng lương mua sắm sách vở, bút giấy cho học trò. 

“Học sinh ở đây phần lớn là con em Khơ-mú, Thái, hoàn cảnh hết sức khó khăn bởi vậy để các em được đến trường đã là một cố gắng rất lớn của các phụ huynh. Nhiều em đi học nhưng không đủ sách vở, dụng cụ học tập”, Xáo chia sẻ về những học sinh của mình.

Cũng như các đồng nghiệp khác, Xáo ứng lương của mình gửi người ra thị trấn mua sắm sách vở, bút giấy cho học trò. Cũng có phụ huynh hoàn trả tiền cho cô giáo nhưng cũng có phụ huynh không có điều kiện để trả, Xáo cũng chỉ cười bởi để các em được tiếp tục đến trường là niềm mong mỏi không phải của riêng Xáo, nếu vì thiếu sách, thiếu vở mà học trò phải nghỉ học Xáo buồn lắm.

“Khó khăn mấy chúng em đều cố gắng khắc phục được, chỉ mong học trò có điều kiện học tập tốt hơn, tiến bộ hơn”, cô giáo Xáo tâm sự. Đó không chỉ là tâm sự của cô Thanh, cô Xáo mà có lẽ là của tất cả các giáo viên cắm bản, các giáo viên đang công tác tại vùng sâu, vùng xa…

Lập Ủy ban Điều tra chống tham nhũng, toàn quyền điều tra cán bộ cấp cao?

“Tôi đề nghị thành lập Ủy ban Điều tra chống tham nhũng độc lập, chứ không chỉ là Ban chỉ đạo. Trao cho cơ quan này toàn quyền trong việc điều tra cán bộ cấp cao? có dấu hiệu vi phạm”, đại biểu Nguyễn Bá Thuyền nói.

Ủy ban Tư pháp Quốc hội đánh giá, công tác phát hiện tham nhũng vẫn là khâu yếu, đã kéo dài nhiều năm, nhưng cho đến nay vẫn chưa có chuyển biến đáng kể. Việc phát hiện, điều tra, truy tố, xét xử các vụ án tham nhũng năm nay đều giảm so với cùng kỳ năm 2014.

Trong kỳ báo cáo, Cơ quan điều tra đã khởi tố 178 vụ án với 317 bị can về các tội danh tham nhũng, giảm 61 vụ với 242 bị can; Viện Kiểm sát nhân dân các cấp đã truy tố 310 vụ/697 bị can, giảm 19 vụ với 54 bị can. Thiệt hại do tham nhũng gây ra trên 950 tỷ đồng và 9.887 m2 đất.

Vẫn còn một số vụ án xử lý kéo dài, vi phạm thời hạn tố tụng, việc xem xét, xử lý hành vi tham nhũng trong một số trường hợp chưa nghiêm, nặng về xử lý kỷ luật hành chính. Việc thu hồi tài sản tham nhũng vẫn thấp. Cụ thể, trong các vụ án do Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về kinh tế, tham nhũng điều tra thì tài sản thiệt hại khoảng 268,2 tỷ đồng, thu hồi được 43,9 tỷ đồng, đạt 16,3%. Trên phạm vi cả nước, công tác thu hồi tài sản tham nhũng đạt 55,8% giá trị về tiền và 29,2% giá trị về đất.

Thảo luận tại hội trường công tác phòng, chống tham nhũng năm 2015, đại biểu Nguyễn Bá Thuyền (đoàn Lâm Đồng) đề xuất, thành lập Ủy ban Điều tra chống tham nhũng độc lập, chứ không chỉ là Ban chỉ đạo. Theo ông Thuyền, chỉ lập cơ quan này ở trung ương, tham gia vào những vụ án lớn.

Đại biểu Nguyễn Bá Thuyền đề xuất thành lập Ủy ban Điều tra chống tham nhũng

 

“Sau khi thành lập, trao cho cơ quan này toàn quyền trong việc điều tra cán bộ cao cấp có dấu hiệu vi phạm. Còn những cán bộ khác vẫn thuộc thẩm quyền của ngành công an”, đại biểu Nguyễn Bá Thuyền nói.

Cùng vấn đề trên, đại biểu Trương Trọng Nghĩa (TP Hồ Chí Minh) cho rằng, không thể coi thường tham nhũng vặt vì ảnh hưởng đến lòng tin của nhân dân. Ông Nghĩa nhận thấy từ cảnh sát giao thông, cán bộ chính quyền cấp cơ sở, tổ dân phố, xin gì cũng phải chung chi. Một khi đã chung chi rồi thì vi phạm thoải mái, thể hiện ở tình trạng chiếm lòng, hè đường diễn ra hàng ngày.

Đại biểu Lê Nam (đoàn Thanh Hoá) đánh giá, trong đấu tranh phòng chống tham nhũng, báo cáo Chính phủ là đúng mức. “Qua những số liệu cho thấy công tác đấu tranh phòng chống tham nhũng có tiến triển, nhưng tiếp xúc cử tri, nhân dân chưa công nhận, tình hình vẫn đang rất bức xúc, phức tạp. Chính phủ có đánh giá  là nghiêm trọng, nhũng nhiễu lót tay phổ phiến, lợi ích nhóm nguy hiểm... đó là biến thái, phát triển của tham nhũng”, đại biểu Nam thẳng thắn chỉ rõ.

Theo Đại biểu Nguyễn Thái Học (đoàn Phú Yên), những loại tội phạm giảm đó là thành tích của các cơ quan chức năng, cần được nhân dân đồng tình ủng hộ. Tuy nhiên, tội phạm tham nhũng giảm trong khi tình hình tham nhũng diễn biến phức tạp, nghiêm trọng, còn xảy ra ở nhiều cấp, nhiều ngành là trách nhiệm của các cơ quan phòng chống tham nhũng.

“Tình hình tham nhũng diễn biến phức tạp, tinh vi nhưng không được đẩy lùi là thách thức lớn đối với sự tồn vong của chế độ, ảnh hưởng nghiêm trọng tới niềm tin của nhân dân. Cử tri đặt câu hỏi, tại sao chúng ta không ngăn chặn, đẩy lùi được tham nhũng”, đại biểu Nguyễn Thái Học nói.

Đại biểu Nguyễn Thái Học cho rằng, có nhiều cách, nhiều nội dung để trả lời những câu hỏi trên và điều quan trọng nhất là cần phải quyết tâm, quyết liệt, có được sự đồng bộ của các cấp, các ngành trong công tác phòng chống tham nhũng.

Làm rõ cái chết của nạn nhân bị cởi quần áo, nằm bên vệ đường

Sau 10 ngày điều tra làm rõ vụ thi thể nam thanh niên được người dân phát hiện bên vệ đường, công an xác định được đây là một vụ tai nạn giao thông chứ không phải án mạng.

Căn nhà nạn nhân Nhàn.

Chiều tối ngày 28/10, công an huyện Quỳ Hợp (Nghệ An) cho biết, cơ quan này vẫn đang tiếp tục điều tra làm rõ nguyên nhân một vụ tai nạn giao thông dẫn đến một nam thanh niên tử vong, thi thể bị bỏ lại bên vệ đường.

Cơ quan điều tra cho biết, khoảng 6h30 sáng 19/10, cơ quan công an huyện Quỳ Hợp nhận được tin báo từ quần chúng nhân dân phát hiện thi thể một nam thanh niên bị bỏ lại bên đường 532, thuộc địa phận xã Châu Thành (huyện Quỳ Hợp).

Đến hiện trường để làm rõ, cơ quan điều tra xác định thi thể nam thanh niên có một số vết trầy xước và nằm bên lề đường. Đặc biệt, thi thể bị cởi quần áo, chỉ mặc áo lót. Cạnh đó là chiếc xe máy nhãn hiệu Jupiter mang BKS 37S1-099.05 bị hư hỏng nặng.

Nhận thấy đây là một vụ việc hết sức nghiêm trọng, ngay sau đó công an huyện Quỳ Hợp đã thành lập tổ công tác với hơn 30 cán bộ vào cuộc điều tra làm rõ.

Công an tỉnh Nghệ An cũng đã thành lập hội đồng khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi đến hiện trường để làm việc.

Tiến hành kiểm tra trên người nạn nhân, cơ quan chức năng xác định được danh tính nam thanh niên này là Lang Văn Nhàn (SN 1988, trú xã Quang Phong, Quế Phong, Nghệ An). Kết quả khám nghiệm tử thi cho thấy, nạn nhân tử vong vì vỡ nội tạng.

“Vụ việc đã gây hoang mang dư luận địa phương. Vào cuộc điều tra, cơ quan công an đặt ra nhiều giả thiết khác nhau và không loại trừ đây là một vụ án mạng để làm rõ vụ án.

Do địa điểm xảy ra vụ việc là đường dốc núi quanh co, vắng người dân và người qua lại nên không ai biết thông tin vụ việc khiến việc điều tra gặp nhiều khó khăn.

Tuy nhiên, đến cuối chiều cùng ngày, cơ quan điều tra đã làm rõ được đây là một vụ tai nạn giao thông, nhưng người gây tai nạn đã bỏ chạy”, một cán bộ điều tra nói.

Sau khi xác minh thông tin, công an đã xác định và triệu tập Đào Văn Thịnh (SN 1995, trú huyện Yên Thành) lên để làm việc. Tại cơ quan điều tra, bước đầu Thịnh đã thừa nhận mình chính là người gây ra vụ tai nạn nghiêm trọng trên.

Theo đó, khoảng 3h sáng 19/10, Thịnh mua được 1 khúc gỗ lớn, dài khoảng 3m nên vận chuyển theo đường núi về nhà ở huyện Yên Thành.

Khi đi đến đường dốc ở xã Châu Thành, do trời sương mù hạn chế tầm nhìn nên va phải anh Nhàn đi ngược chiều. Cú đâm mạnh khiến anh Nhàn ngã xuống đường bất tỉnh.

Thấy vậy, Thịnh liền xuống kéo nạn nhân vào bên lề đường, cởi quần, áo ra để xoa bóp và sơ cứu. Tuy nhiên thấy nạn nhân không có dấu hiệu tỉnh lại, quá sợ hãi nên Thịnh đã lên xe bỏ chạy về nhà ở huyện Yên Thành.

Được biết, anh Nhàn làm công nhân tại mỏ đá ở xã Châu Hồng. Sau khi kết thúc ca làm việc, anh Nhàn đi xe máy về thăm nhà vào lúc 2h sáng 19/10, giữa đường thì gặp nạn.

Chiều tối cùng ngày 19/10, sau khi kết thúc công tác khám nghiệm, người nhà đã đưa thi thể nạn nhân về quê mai táng theo phong tục địa phương. Riêng gia đình Thịnh đã đến thăm hương và xin lỗi đối với gia đình nạn nhân Nhàn.

Theo một lãnh đạo công an huyện Quỳ Hợp cho biết, hiện cơ quan công an vẫn đang tiếp tục điều tra làm rõ. Nếu đủ cơ sở, chứng cứ sẽ khởi tố vụ án để tiếp tục điều tra làm rõ vụ việc.

Vận động viên cũng là người lao động, tại sao thiếu BHYT?

“Các VĐV lên tiếng về sự thiệt thòi khi không có BHYT, còn ngành thể thao trăn trở vì chưa có giải pháp. Trong khả năng của mình, ngành thể thao chỉ biết làm tốt nhất có thể để hỗ trợ cho các VĐV, còn chuyện cấp thẻ BHYT lại là sự vào cuộc của nhiều ban, ngành”.

Chỉ cần sơ sẩy 1 chút, tính mạng và sức khỏe VĐV sẽ bị ảnh hưởng.

Thay vì lảng tránh như nhiều người nghĩ, vấn đề "tế nhị" liên quan đến BHYT được lãnh đạo ngành thể thao nhìn nhận một cách thẳng thắn. Thực tế thì ngành thể thao luôn mong có chế độ tốt nhất cho các VĐV, nhưng đây không phải là vấn đề riêng của ngành.

VĐV cũng giống người lao động ngành khác

Ông Vương Bích Thắng, Tổng cục trưởng Tổng cục Thể dục Thể thao (TDTT), cho biết: “Ngoài chế độ dinh dưỡng, tiền công và tiền thưởng, các chế độ khác đối với VĐV cũng được thực hiện giống như người lao động những ngành nghề khác. Tuy nhiên, trong trường hợp không may bị chấn thương nặng phải giải nghệ sớm, VĐV chỉ được hưởng mức trợ cấp thương tật hàng tháng theo quy định của Nhà nước”.

Vấn đề BHYT, theo ông Vương Bích Thắng, chỉ có những VĐV vào biên chế mới được đóng bảo hiểm này. “Nhưng như chúng ta đã biết có rất ít các VĐV được vào biên chế. Chỉ có những trường hợp thi đầu đạt thành tích cao như Ánh Viên (bơi), Thúy Vi (wushu), Hoàng Xuân Vinh (bắn súng)… mới được vào biên chế”.

Ông Vương Bích Thắng, Tổng cục trưởng Tổng cục TDTT

Ông Vương Bích Thắng cho biết, các VĐV không được mua BHYT vẫn sẽ được đơn vị sử dụng lao động chi trả các khoản điều trị khi bị ốm đau, chấn thương, tai nạn trong thời gian tập luyện, thi đấu.

Việc cấp thẻ BHYT cho toàn bộ các VĐV không chỉ là trách nhiệm của riêng ngành thể thao, mà còn liên quan đến khả năng chi trả của Nhà nước. Hơn nữa, các VĐV sẽ được đóng BHYT ở địa phương hay CLB chủ quản.

“Nhưng theo tôi biết, vấn đề này đang gặp nhiều khó khăn bởi cơ chế và bản thân các VĐV cũng chuyển từ địa phương này sang địa phương khác, từ CLB này sang CLB khác để có mức thu nhập cao hơn” - ông Vương Bích Thắng nói.

Món nợ tình người

Cũng theo ông Thắng, vấn đề BHYT khiến Tổng cục TDTT rất trăn trở nhiều năm qua. Các VĐV đều tập luyện, thi đấu cống hiến hết mình và họ đã mang nhiều vinh quang về cho tổ quốc.

So với mặt bằng chung của xã hội hiện nay, thu nhập của hầu hết VĐV, kể cả tuyển thủ quốc gia mới ở mức trung bình và trung bình thấp. Trong khi đó, việc tập luyện thi đấu ngày càng có nhiều rủi ro và nguy cơ.

Chính vì thế, ngành thể thao, Tổng cục TDTT cũng có những nỗ lực hết khả năng để mong sao có cơ chế đãi ngộ tốt nhất với các VĐV.

Điều mà ông Thắng nói đến chính là vai trò của xã hội hóa trong thể thao. Các VĐV không thể chỉ trông chờ vào chính sách nhà nước, mà họ cần nhận được sự quan tâm của xã hội.

Thi đấu vì màu cờ sắc áo

Thực tế thì những năm qua, nhiều VĐV bị chấn thương nặng sau khi được báo chí lên tiếng, đã được tài trợ kinh phí để chữa trị. Ngay cả trường hợp mới đây của VĐV Nguyễn Huyền Trang, dù đã giải nghệ nhiều năm nhưng vẫn được nhiều nhà hảo tâm ủng hộ vật chất.

Được biết, Tổng cục TDTT cũng đã thành lập “Quỹ hỗ trợ VĐV” để có một nguồn kinh phí riêng đảm bảo hỗ trợ kịp thời cho các trường hợp VĐV hay cựu VĐV bị tật bệnh, chấn thương hay có hoàn cảnh khó khăn.

Tuy nhiên, với số lượng VĐV cả nước lên tới hàng nghìn như hiện nay, trong khi kinh phí chữa trị chấn thương trong thể thao lại vô cùng lớn, nên “Quỹ hỗ trợ VĐV” cũng cần có sự giúp đỡ của xã hội, đặc biệt là các doanh nghiệp.

Ở nước ngoài, vấn đề bảo hiểm cho các VĐV được làm rất chặt chẽ, các VĐV được hưởng quyền lợi rất lớn khi gặp chấn thương hay đau ốm. Trong khi ở Việt Nam, thật đau xót khi nhiều VĐV như bị bỏ rơi vì dính chấn thương nặng phải giải nghệ.

Vẫn biết chuyện bảo hiểm cho các VĐV (trong đó có BHYT) là bài toán không hề dễ giải không chỉ của ngành thể thao, nhưng đã đến lúc các VĐV cần được hưởng các chế độ một cách xứng đáng, với đúng những đóng góp của họ với đất nước.

Trưởng bộ môn điền kinh (Tổng cục TDTT) Dương Đức Thủy:

Các thành viên của đoàn thể thao VN đều có bảo hiểm. Khi các VĐV lên trung tâm huấn luyện, các trung tâm ký hợp đồng bảo hiểm cho các VĐV. Khi VĐV nhận thức được không biết ngày mai họ sẽ như thế nào, họ phải tự bỏ tiền mua bảo hiểm cho mình (nếu chưa được cấp), để phòng mọi rủi ro.

Không thể đòi hỏi Nhà nước chi trả cho họ được. Tôi xin nhấn mạnh, VĐV muốn trân trọng bản thân mình, khi chưa được cấp bảo hiểm, hãy tự mua bảo hiểm cho mình. Chúng ta chưa có đề án gì về việc nâng cao nhận thức cho VĐV về việc tự trang bị bảo hiểm cho họ. VĐV phải nhận thức được đóng góp gì cho xã hội, đòi hỏi gì với xã hội

HLV Văn Thị Thanh (CLB bóng đá nữ Hà Nam):

Từ khi còn thi đấu tôi chưa biết thẻ BHYT là gì. Phải đến khi vào biên chế ngành thể thao Hà Nam thì mới được đóng BHYT. Tất nhiên, không phải ai cũng được may mắn như tôi. Ở đội tuyển Hà Nam hiện tại, hầu hết các cầu thủ không được đóng BHYT. Đó là một thiệt thòi rất lớn với các cầu thủ. Việc được vào biên chế công chức tỉnh với các cầu thủ rất khó, thậm chí không thể.

Tôi được biết, nếu muốn đóng BHYT cho các cầu thủ này thì phải xin chủ trương, kinh phí từ UBND tỉnh. UBND tỉnh phải đưa ra HĐND tỉnh xin ý kiến, nếu được thông qua thì mới được chấp nhận. Với những trường hợp chấn thương hiện tại, ngoài sự hỗ trợ của CLB, thì gia đình các cầu thủ đó cũng đóng góp. Dù vậy, không phải gia đình nào cũng có điều kiện kinh tế, nên rất khó khăn.